Vulva kanseri, kadın üreme sisteminin dış kısmından (klitoris, vajinal dudaklar ve vajina girişi) köken alan nadir bir kanserdir. Serviks kanseri (rahim ağzı kanseri) riskini de artıran insan siğil virüsü (HPV) maalesef vulva kanser riskini de artırmaktadır. Vulva kanseri, klitoris ve labia’yı da içeren vajen girişini çevreleyen derinin kanseridir. Vulva kanseri yaygın değildir. Vulva kanseri tedavi edilebilir ancak diğer bütün kanserlerde olduğu gibi en etkin tedavi kanser yayılmadan erkenden tesbit edilip başlanırsa elde edilir.

Vulva kanseri kadın cinsel organının dış yüzeyinde meydana gelen bir kanser tipidir. Vulva, üretra ve vajinanın klitoris ve küçük dudaklar dahil çevreyi saran cilt alanıdır. Vulva kanseri genellikle vulvada bir yumru veya yara seklinde görülür ve kaşıntı ve ağrıya neden olur. Vulva kanseri seyrek görülür ve jinekolojik kanserlerin yaklaşık %4’ünü oluşturur. Herhangi bir yaşta meydana gelebilir; ancak vulva kanseri en sık ileri yaşta, menopoz sonrası kadınlarda görülür. Vulva kanseri ilk oluştuğunda birkaç sene boyunca çok yavaş gelişir. Aslında vulva kanser gelişimi kanser öncesi lezyonun oluşması ile başlar. Kanser öncüsü hücreler anormal hücrelerdir ancak çevre dokuya saldırmamış haldedirler. Kanser öncüsü olanlara vulva intraepitelyal (epitel içi) neoplazi (VIN) veya displazi denir. Her ne kadar kanser öncüsü hücreler kadın sağlığını olumsuz etkilemeseler de, daha sonra oluşabilecek kanserlerin önlenmesi için bu kanser öncesi lezyonların tedavisi önemlidir.

Kanser hücreleri oluştuktan sonra, doktorlar kanserin nerede oluştuğunu ve ne kadar uzağa yayıldığını tesbit etmeye koyulurlar. Kanser hücreleri, yerel olarak yakın dokulara saldırabilirler. Kanser hücreleri ayrıca, bazı durumlarda lenf sistemleri veya kan aracılığı ile uzak organlara ulaşabilirler. Bu sürece metastaz ya da yayılım denir. Eğer bu gerçekleşir ise kanser diğer organlarda da gelişir. Kanser ne kadar erken tanı konur ve tedavi edilirse, diğer doku ve organlara da yayılımı da o kadar oranla engellenmiş olur.

Vulva Kanser Tipleri Nelerdir?
Vulva yassı hücreli karsinomu: Vulva yüzeyini örten hücrelerden başlayan kanser tipidir. Vulva kanserlerinin yaklaşık % 90’ı bu gruptadır.
Vulvar melanom: Deriye rengini veren hücrelerden başlayan kanser tipidir. Vulva kanserlerinin yaklaşık %5’i bu gruptadır. Melanomlar, diğer vücut bölgelerinde gelişen melanomlar gibi bazen hızlı ve saldırgan birşekilde gelişebilir ve diğer organlara yüksek oranda yayılma riskine sahiptir. Diğer vulva kanserlerinden farklı olarak bu kanserler daha çok genç kadınları etkilemektedir.
Adenokarsinom: Bezlerden gelişen kanser tipi.
Sarkom: Bağ dokudan gelişen kanser tipi.
Verrüköz karsinom: Siğil gibi gözüken ancak yassı hücreli kanserin bir alttipi olan kanser.

Risk Faktörleri Nelerdir?
Vulva kanserine neyin neden olduğu tam bilinmemektedir. Genel olarak bir hücrenin DNA’sında meydana gelen anormal değişiklikler nedeniyle (mutasyon ) kanserin başladığı kabul edilir. Mutasyonlar hücrenin hızlı şekilde gelişmesi ve bölünmesine neden olur. Hücreler ve bu hücrelerden bölünen diğer hücreler, normal hücreler ölürken yaşamaya devam eder. Biriken hücreler bir tümör oluşturur, çevredeki dokuları işgal eder ve vücudun diğer bölgelerine yayılır. Fakat kabul edilen bazı risk faktörleri şunlardır:

• İnsan siğil virüslü (HPV) kadınlara cinsel yolla bulaşarak serviks (rahim ağzı) kanseri riskini de artırabilen virüstür. Kadınların çoğunda HPV enfeksiyonu kendiliğinden kaybolur, fakat bazılarında uzun zaman zarfı sonucunda kansere ilerleyen kanser öncüsü lezyonlara neden olabilir.
• Otoimmün durumu olan, HIV enfeksiyonu olan ya da bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olan durumlara sahip kadınlar. Bağışıklık sistemi zayıflamış kadınlarda, HPV enfeksiyon gelişme riskini artırarak vulva kanser riskini artırır.
• Öncesinde vulva kanser öncüsü lezyonları olan kadınlar. Vulva kanseri öncü hücreleri olan kadınların çoğunluğunda kanser gelişmez ancak bir kısmında gelişebilir.
• Vulva derisinin kaşınmasına ve incelmesine neden olabilen liken skleroz gibi vulva deri lezyonlarına sahip kadınlar.
• Servikal kanser öncü lezyonu veya servikal kanseri olan kadınlar.
• Sigara içen kadınlar.
• Yaşlı kadınlar. Ortalama vulva kanser görülme yaşı 65’dir. Ancak, vulva kanseri her yaşta kadını etkileyebilmektedir.
• Kronik vulvar kaşıntısı ve/veya yanma hikayesi olan kadınlar.

Belirtileri Nelerdir?
Vulva kanseri birdizi bulgulara neden olabilir. Ancak, bu bulguların bir kısmı diğer hastalıklar tarafından da oluşturulabilir. Erken evrelerde, ilk birkaç yılda, vulva kanseri belirgin bulgu vermeyebilir. Kadının kendi vücuduna dikkat etmesi önemlidir, hangi durumun normal, hangisinin normal olmadığını bilmeli ve sıradışı bir belirti ile karşılaştığında doktora başvurmalıdır.

• Özellikle düzelmeyen ve belirli bir süre devam eden vulvadaki kaşıntı veya yanma.
• Adet kanaması ile ilişkisiz kanama.
• Labia derisinin normalden daha soluk ve kırmızı olmasına neden olan renk değişikliği.
• Döküntü, siğil veya deride kalınlaşmaya neden olabilen labia derisindeki yüzeyel değişikler.
• Vulva üzerinde hassasiyet veya şişlik.
• İşeme sırasında ya da cinsel ilişki sırasındaki kasık ağrısı.

Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Kanser evresine bağlı olarak, vulvar kanser cerrahi, radyoterapi, kemoterapi ya da bunların kombinasyonları ile tedavi edilir. Çoğunlukla, doktorunuz, tanı konduktan sonraki haftalar içinde tedavi şeklinizi tavsiye edecektir. Eğer, yalnızca cerrahi tedavi gerekli ise tedavi ve iyileşme altı-sekiz hafta içerisinde gerçekleşecektir. Eğer, radyasyon veya kemoterapi gerekli ise, bu süreç daha uzun sürebilir. Doktorunuz size bireysel tedaviniz ve iyileşmenizin ne kadar zaman alacağı konusunda ayrıntılı bilgi sunacaktır.

ı) Cerrahi Tedavi
Vulva ötesine yayılmayan kanserler için doktorunuz yalnızca cerrahi tedaviyi önerebilir. Kanserinizin boyutuna ve yerleşimine bağlı olarak cerrahi işlem basit ya da radikal vulvar eksizyon terimi olarak adlandırılabilir. Sıklıkla kasık bölgenizdeki lenf nod örneklemesi de yapılır. Eğer yalnızca basit eksizyon yapılacaksa işlem ofis şartlarında ayaktan gerçekleştirilebilir. Radikal eksizyon veya lenf nod çıkartılması gerekli ise birkaç gün hastanede yatmanız gerekebilir. Eğer lenf nodları çıkartılmış ise, drenaj ile taburcu edilebilirsiniz ve birkaç hafta kalabilir sizde. Size bunun bakımı öğretilebilir ya da evde bakım için sağlık personeli ayarlanabilir. Çok nadir olarak, cerrahınız, çok geniş alan çıkartılacak ise plastik cerrahiden konsültasyon isteyebilir.

ıı) Radyoterapi
Radyoterapi sıklıkla kanserin kasık lenf nodlarına ya da pelvis içine yayılı kaldığı durumlarda kullanılır. Sıklıkla cerrahi sonrası uygulansa da bazen üretra ve anüs gibi organ yayılımın olduğu kanserlerde de tek başına tedavi modalitesi olarak ta kullanılabilir. Radyoterapi ağrılı bir işlem değildir ve röntgen cihazı gibi bir makine ile gerçekleştirilir. Tedavi süresi beş ile altı hafta kadar sürebilir. Hastaneye yatış yapılmadan ayaktan uygulanır. Nadiren, radyoterapi vulvar bölgeye doğrudan verilebilir ki bu deride rahatsızlığa neden olabilir. Eğer bu gerçekleşecek olursa doktorunuz size bu rahatsızlık hissinin azaltılması için tavsiyelerde bulunacaktır. Kanserin geniş olduğu durumlarda cerrahi alanı küçültülmek amaçlı radyoterapi cerrahi öncesinde kemoterapi ile birlikte verilebilir.

ııı) Kemoterapi
Kemoterapi, sıklıkla cerrahi veya radyoterapi ile yalnız başına tedavi edilemeyecek alanlara yayılımın gerçekleştiği kanserlerde kullanılır. Bu alanlar, lenf nodları, kemikler, akciğer ve karaciğerdir. Ayrıca radyoterapi ile birlikte düşük doz da verilebilir. Vulva kanseri için kemoterapi hastaneye yatış gerekmeden damar içine verilerek uygulanır.

Vajen Kanseri
Vajen, dış genitalyayı rahime bağlayan kas yapısından oluşan, tüp şeklinde bir tüptür. Vajinal kanser bu tüpü döşeyen hücrelerden gelişir. Diğer organlardan başlayan kanserlerin vajene dağılması karşılaşılan bir durumken, vajenden primer kanserin başlaması nadirdir. Erken evrede yakalandığında tedavisi yüz güldürücü sonuçlar veren bu hastalık, vajen dışına yayıldığı zaman tedavisi zor bir hal alır. Kadın üreme sisteminden kaynaklanan kanserlerin %1′i vajina kanseridir (vaginal kanserler). Vajina kanseri (vaginal kanserler) ortalama olarak 45-65 yaş arası kadınlarda rastlanmaktadır. Vajina yüzeyini döşeyen çok katlı epitel hücrelerinden ortaya çıkar tamamına yakını squamoz tip kanserdir. Cinsel geçişli hastalıklardan human papilloma virusu enfeksiyonunun vajina kanserine (vaginal kanserlere) neden olduğu düşünülmektedir. Vajina mukozasında gelişen kanser travmaya hassastır. Bu özelliği ile özellikle ilişki sırasında ve sonrasında kanamaya neden olur. Ayrıca idrar torbasına ve kalın barsağa yakınlığı nedeni ile bu organlarla ilgili yakınmalara neden olabilir. İdrar yapma problemleri, idrar yaparken yanma, kanama ve ağrı, dışkılama sırasında ağrı ve kanama şikayetleri olabilir. Jinekolojik muayene sırasında vajina duvarında kanamalı erozyone veya tümoral alan görülür. Bu bölgeden alınan biyopsinin incelenmesi ile tanı konur. Ayrıca servikal kanser taraması olan smear testi vaginal kanserlerin erken tanınmasında da faydalıdır. Kadın genital kanserlerinin %1-2’sini oluşturur. Genel olarak rahim ağzı kanserlerine benzer bir nedensel ve biyolojik özelliğe sahiptir. Vajina bir ucunda rahim ağzı diğer ucunda vulva olan tüp şeklinde bir organ olduğundan tanı ve tedavide bir takım teknik zorluklar ortaya çıkabilir. Hastaların %76’sı 50 yaşından büyüktür.

Belirtileri Nelerdir?
Erken dönemde bulgu vermeyebilir. Ancak kanser ilerledikçe şu belirtiler görülebilir:

• Alışılmadık kanama, örneğin ilişki sonrası ya da menapoz sonrasında.
• Sulu vaginal akıntı
• Vajende şişlik ya da kitle
• Ağrılı işeme
• Kabızlık
• Pelvik ağrı

Risk faktörleri Nelerdir?

• İleri yaş
• Vajinal intraepitelyal neoplazi(VAIN) denilen atipik hücrelerin görülmesi. VAIN HPV enfeksiyonunun neden olduğu bir lezyondur. Fakat bu lezyon sıklıkla servikal hücrelerde değişikliğe neden olurlar.
• Birden fazla seksüel partnerin olması
• İlk cinsel deneyimin erken yaşta olması
• Sigara içmek
• HIV enfeksiyonu

Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

ı) Cerrahi Tedavi

Tümörün boyutuna göre, sadece parçanın çıkarılması, tüm vagenin alınması, ya da pelviste bulunan organların büyük oranda çıkarılması gibi metodlar uygulanır.

ıı) Radyoterapi

Vagen komşuluğundaki sağlıklı dokulara etkisi nedeniyle pek çok yan etki görülebilir.

ııı) Kemoterapi

Cerrahi ve kemoterapinin yararının olmadığı durumlarda kullanılır.